3 พระเครื่องเมืองกำแพงเพชร-ศรีสัชนาลัย-สุโขทัย พระกำแพงสิบทัศน์,พระพิจิตรข้างเม็ด และพระกลีบขนุนหรือพระซุ้มปรางค์ โดย...สรพล โศภิตกุล | ||
| เมืองศรีสัชนาลัย และเมืองกำแพงเพชรเป็นเมืองที่สำคัญมีความเป็นมาเกี่ยวเนื่องในประวัติศาสตร์ของ แคว้นสุโขทัยในอดีต ที่สำคัญยิ่งสำหรับนักสะสมพระเครื่องแล้วนั้น ทั้งสามเมืองมากด้วย "พระเครื่อง"อีกทั้งยังเป็นกรุพระเครื่อง"ยอดนิยม" ในมุมนี้จึงมีพระเครื่องถึง 3 พิมพ์ทรงของกำแพงเพชร ศรีสัชนาลัย และสุโขทัย เรียงร่ายมาให้ชมกัน พระเจ้าสิบพระองค์ใน"พระกำแพงสิบทัศน์" "พระเครื่องเมืองกำแพงเพชร" กำแพงเพชรเป็นเมืองสำคัญเมืองหนึ่ง ของแคว้นสุโขทัย สร้างขึ้นในราวพุทธศตวรรษที่ 19 ถึง 20 ชื่อเมืองกำแพงเพชร ปรากฏเป็น ครั้งแรกในจารึกวัดมหาธาตุ และวัดพระศรี ในพระราชพงศาวดารกรุงศรีอยุธยา เรียกเมืองกำแพงเพชรนี้ว่า "เมืองชากังราว" หรือ"ชาดงราวกำแพงเพชร" มีฐานะเป็นเมืองลูกหลวง และเมืองพญามหานครของสุโขทัยมาตามลำดับ |
| ปัจจุบันยังเห็นร่องรอยเมืองกำแพงเพชรตลอดจนโบราณวัตถุโบราณสถานที่สวยงามอยู่อย่างมากมาย ทั้งภายในเขตกำแพงเมือง โบราณและบริเวณนอกเมือง ซึ่งปัจจุบันส่วนหนึ่งของโบราณสถานตั้งอยู่ในเขตชุมชนที่ตั้งตัวจังหวัดกำแพงเพชร พื้นที่ ของเมืองกำแพงเพชรนั้นมีเนื้อที่ประมาณ ๕0๓ ไร่ ทางด้านทิศเหนือของตัวเมืองเป็นที่ตั้งของบริเวณอรัญญิก หรืออรัญวาสี เนื้อที่ ๑,๖๑๑ ไร่ มีวัดสำคัญๆจำนวน ๔0 วัด อาทิ วัดพระนอน วัดพระสี่อริยาบท วัดช้างรอบ วัดอาวาสใหญ่ จากลักษณะร่องรอยสถาปัตยกรรม ศิลปกรรมตลอดจนเอกสารโบราณที่พบทั้งฝ่ายเหนือหรือฝ่ายใต้สามารถกำหนดอายุเมืองกำแพงเพชรนี้ได้ว่า มีความเจริญรุ่งเรือง ร่วมสมัยกับเมืองสุโขทัย หรือระยะแรกของอาณาจักรกรุงศรีอยุธยา (หนังสือ มรดกโลก กรมศิลปากร จัดพิมพ์ขึ้นเนื่องในโอกาส ๘๑ ปีแห่งการสถาปนากรมศิลปากร วันที่ ๒๗ มีนาคม พ.ศ. ๒๕๓๕) |
| พระกำแพงสิบทัศน์ เป็นอีกพิมพ์หนึ่งในบรรดาพระกรุของจังหวัดกำแพงเพชรเมืองแห่งกรุพระเครื่องเช่นเดียวกับลพบุรี และสุพรรณบุรี ที่มีการขุดพบพระเครื่องที่ได้รับการบรรจุกรุไว้อย่างมากมายหลากหลายพิมพ์ทรง ทั้งที่พบในเจดีย์โบราณ ทั้งที่พบตามเนินดินและทุ่งนา มีทั้งที่เป็นพระเครื่องร่วมยุคสมัย และที่เป็นพระเครื่องในพุทธลักษณะพิมพ์คล้ายคลึงกัน แต่สำหรับพระกำแพงสิบทัศน์เป็นพระเครื่องที่พบแต่เฉพาะในเมืองกำแพงเพชรเท่านั้น มีปรากฏทั้งในเนื้อดินเผาและเนื้อชิน |
| พระกำแพงสิบทัศน์พิมพ์ใหญ่ เนื้อดิน |  |
| ||
| พระกำแพงสิบทัศน์พิมพ์ใหญ่เนื้อชิน |
|
กล่าวสำหรับพระกำแพงสิบทัศน์เป็นพระเครื่องในรูปพิมพ์ทรงหยดน้ำ แต่ในลักษณะพิมพ์ทรงอื่นก็มีเช่นกันหากจะกล่าวถึงเฉพาะ
ในทรงหยดน้ำ อันประกอบด้วย -พิมพ์ใหญ่ -พิมพ์เล็ก -พิมพ์สองหน้า เหตุที่เรียกขานกันว่า พระกำแพงสิบทัศน็นั้น เนื่องจากในหนึ่งองค์ประกอบด้วยรูปพิมพ์องค์พระปฏิมากรประทับนั่งสมาธิ และประทับ นั่งปางมารวิชัย ถึง ๑0 องค์ด้วยกันแต่โดยมากจะเป็นพุทธลักษณะในปางสมาธิจะมีมากกว่าปางมารวิชัย ทั้ง สองปางจะประทับนั่งบนฐานเขียง พระกำแพงสิบทัศน์ที่เป็นพระเครื่องเนื้อดินเผาผสมว่านซึ่งมีหลากหลายสีสันตามคุณสมบัติของการเผาไฟ ซึ่งจะได้พระเครื่องทั้งที่เป็นเนื้อหาสีสันไปทางสีแดงคล้ำ สีเขียว สีเหลือง และสีพิกุลแห้ง เป็นส่วนใหญ่ อย่างไรก็ตาม ในด้านเนื้อหายังมีประเภทเนื้อชินด้วยแต่ค่อนข้างจะเป็นเนื้อที่หายากมีน้อย พระกำแพงสิบทัศน์ ก็เป็นเช่นเดียวกับพระกรุ โดยทั่วไปที่ปรากฏสภาพทางธรรมชาติ คือ มีคราบกรุปรากฏอยู่สภาพทางธรรมชาติ เหล่านี้จะเหมือนกันหรือแตกต่างกันก็อยู่ในสภาวะของกรุที่ได้รับการบรรจุพระเครื่องเหล่านี้มีลักษณะเช่นใด แต่คราบกรุของพระ กำแพงสิบทัศน์มีเพียงคราบดินในกรุจับเกาะตามผื้นผิวองค์พระแต่เพียงบางๆแต่ก็จับเกาะแน่นจนมีสีสันเนื้อหาเดียวกับผิวพระ อีก ทั้งยังปราศจากแร่กรวดให้พบเห็นมากนัก |
